Μαρία η ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

 Η απαλλαγμένη από την ντροπή:

Μυριάμ από τα Μάγδαλα»

 

Γεννήθηκε στα Μάγδαλα. Ένα μικρό χωριό στα χρόνια της , αλλά σπουδαίο κάποτε. Σοφοί άνθρωποι την κατοικούσαν, πιστοί στο Θεό και φιλελεύθεροι όπως σε όλη την Γαλιλαία.. Μαγκντάλ την ονόμασαν οι Άραβες που πάει να πει «πύργος» που μπορεί να σημαίνει ότι υπήρχε ένα μεγάλο κτίριο πράγμα που είναι δύσκολο, ή ότι στέκονταν σαν πύργος στην περιοχή. Ορόσημο. Λίγο μετά την γέννησή της ο Τιβέριος θεμελίωνε πέντε χιλιόμετρα πιο μακριά την Τιβεριάδα που έμελλε να γίνει η τέταρτη ιερή πόλη του Ισραήλ και να συγκεντρώσει τα καλύτερα μυαλά από την περιοχή. Εκεί θα γραφούν η Μισνά και το Παλαιστιανικό Ταλμούδ, εκεί θα μεταφερθεί και το Σαχεντρίν το μεγάλο συνέδριο μετά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ.

Πλούτος υλικός και πνευματικός είχε μαζευτεί στην περιοχή. Στα Μάγδαλα γεννήθηκε η Μαρία. Πλούσιοι οι γονείς της και πιστοί. Φαίνεται από το όνομα που διάλεξαν Μυριάμ που λένε ότι έρχεται από την Αίγυπτο και που πρώτη φορά το βρίσκουμε σαν όνομα της αδελφής του Μωυσή που μπορεί και να σημαίνει “αγαπημένη του Θεού”. Πολλά πράγματα δεν ξέρουμε για την ζωή αυτής της γυναίκας που ακολούθησε τον Ιησού σε όλη του τη διδασκαλία πάνω στη γη αλλά κι αργότερα στους ουρανούς της δόξας του. Πολλά δεν ξέρουμε αλλά αν κοιτάξεις μέσα από τις γραμμές του Ευαγγελίου θα την βρεις εκεί γεμάτη ταπεινή ζωντάνια να μας μιλάει ακόμα.

Μας διασώζει ο Λουκάς ότι η Μαρία η Μαγδαληνή είχε επτά δαιμόνια που της έβγαλε ο Ιησούς. (Λκ 8,2). Δηλαδή ήταν μια γυναίκα που αναζητούσε τον Θεό που αγαπούσε. Αυτόν έψαχνε μια ζωή. Αυτόν έψαχνε στα βιβλία, στις προσευχές και στην τήρηση των εντολών. Αυτόν προσπαθούσε να βρει. Αλλά από ότι φαίνεται ειρήνη στην ψυχή της δεν είχε. Τα δαιμόνια είναι τα πάθη που χώνονται μέσα στην ψυχή της και δεν την αφήνουν πραγματικά να αναπνεύσει. Η ζωή της πέρασε μέσα στην τήρηση των εντολών. Κι όσο τηρούσε τις εντολές τόσο ένοιωθε μέσα της σκοτάδι. Μια ζωή με νόμους αλλά χωρίς Θεό είναι μια ζωή δυσβάσταχτη. Δεν διασώζεται το όνομα ενός άντρα, δεν διασώζεται ούτε γάμος ούτε παιδιά γιατί οποίος δεν μπορεί να νοιώσει ειρήνη στην καρδιά του, όποιος μέσα του μαίνεται ο πόλεμος είναι αδύνατον να ανοιχτεί στον άλλον, τον διαφορετικό, τον ξένο που δεν θα γίνει ποτέ άνθρωπος δικός της.

Μέχρι που άκουσε για Αυτόν. Είναι δάσκαλος», «κάνει θαύματα» της είπαν. Είναι ο Μεσσίας έλεγαν οι άλλοι. Γελούσε. Τόσοι και τόσοι θεραπευτές περνούσαν εκείνες τις μέρες. Τα θαύματα έκαναν βόλτα στα αυτιά των Ισραηλιτών. Δεν πίστευε στα θαύματα. Κι αν ήταν ο Μεσσίας τρόμαζε ακόμα περισσότερο. Χρισμένος από τον Θεό, αυτόν τον Θεό τον Ελ-Σαντάι, τον Αδωνάϊ Τσεβαώθ, που κάθεται στο ύψος του ουρανού μοιράζοντας τιμωρίες. Αυτόν τον Θεό τον φοβόταν. Τον έψαχνε αλλά στην πραγματικότητα δεν Τον ήθελε. Αυτός ο Θεός της είχε μαυρίσει τη ζωή της. Γι’ αυτό ήθελε να Τον βρει για να Τον δικάσει. Αυτή η Μαρία από τα Μάγδαλα, μια γυναίκα ήθελε να δικάσει αυτόν τον φοβερό Θεό, αυτόν που ντρέπονταν από μικρή, αυτόν που νόμιζε ότι είχε προκαλέσει τα δαιμόνια στην ψυχή της.

Οι φήμες όμως όλο και μεγάλωναν. Είχε κάτι αυτός ξυλουργός από την Γαλιλαία, που τον έκανε διαφορετικό. Αυτή αντιστέκονταν. Δεν μπορούσε να πιστέψει. Ποιος ήταν στο κάτω- κάτω: ένας μικρότερος από αυτή στην ηλικία, περιπλανώμενος, ούτε ρούχα να αλλάξει δεν είχε. Δεν ήταν δυνατόν να έχει τις απαντήσεις Αυτός για τη ζωή της. Αλώστε το βάρος της ζωής δεν φεύγει με ομιλίες και ευχολόγια.

Μια μέρα άκουσε ότι ο Ιησούς ο επονομαζόμενος Μεσσίας θα ήταν στην περιοχή της Γαλιλαίας Στην αρχή αρνήθηκε. Μετά κατάλαβε ότι σχεδόν όλοι από τα Μάγδαλα θα πήγαιναν να τον ακούσουν. Ο γείτονάς της πήρε μαζί του τον τυφλό αδελφό του, ο διπλανός ξεκίνησε με δύο πατερίτσες. Πήρε απόφαση να πάει εκεί να Τον ακούσει. Να Τον βρει δεν ήταν δύσκολο. Πλήθη πήγαιναν να Τον συναντήσουν. Πήγε κι αυτή μαζί τους. Όταν έφτασε εκεί που ήταν συγκεντρωμένος ο κόσμος περίμενε να Τον δει όπως έκαναν οι θεραπευτές και οι ρήτορες να είναι σε μια πέτρα ψηλά και να τους μιλάει κουνώντας τα χέρια και φωνάζοντας. Δεν είδε τίποτε. Ρώτησε να μάθει ποιος είναι ο δάσκαλος Ιησούς, της έδειξαν. Έστρεψε το κεφάλι και Τον είδε να χαϊδεύει ένα παιδί. Εκείνη την ώρα την κοίταξε. Δεν έκανε λάθος εκείνη κοίταξε. Και την κοίταξε ίσια στα μάτια. Και το βλέμμα εκείνο μπήκε στην καρδιά της κι όπως μπαίνει ήλιος σε ένα σκοτεινό δωμάτιο άρχισε πραγματικά να βλέπει. Αν την ρωτούσες τι είδε δεν θα μπορούσε να πει. Αν έλεγε αγάπη» η λέξη ήταν μικρή, το νόημά της φθαρμένο. Στην πραγματικότητα ένοιωσε για πρώτη φορά στη ζωή της ακέραια, γεμάτη, ολόκληρη, μακαρία όπως έλεγαν οι ψαλμοί που αγαπούσε. Κι ένοιωσε έτσι όχι γιατί τήρησε τις εντολές, όχι γιατί έκανε κάτι η ίδια αλλά γιατί Αυτός την κοίταξε. Και στο βλέμμα Του συνάντησε όλη τη χαμένη ζωή της, όλη την διασπαρμένη σε κομμάτια ζωή της κι ένοιωσε να φεύγει από πάνω της όλο το βάρος των χρόνων, η εικόνα ενός φοβερού Θεού και να μπαίνει Αυτός σαν ζωή και αλήθεια.

Όλη τη μέρα καθόταν κοντά Του και τον έβλεπε. Λέξη δεν αντάλλαξαν αλλά ένοιωθε πως ότι έκανε κι ότι έλεγε το έλεγε για αυτή. Και είδε τυφλούς να βλέπουν και όχι μόνο πραγματικά τυφλούς που πραγματικά έβλεπαν αλλά και ανθρώπους όπως αυτή γεμάτους δαιμόνια, δηλαδή χωρισμένους από τον κόσμο, να στέκονται γύρω του γεμάτοι χαρά και συμπόνια για τον διπλανό τους. Γιατί το δαιμόνιο σε χωρίζει από τους άλλους, το ήξερε και σε αφήνει μες σε μια απέραντη μοναξιά κι αυτό το ήξερε. Κι έβλεπε το θαύμα, αυτό που έζησε η ίδια, το έβλεπε και στους άλλους. Αυτούς τους ξένους, που κοιτούσαν με μάτια γεμάτα υποψία ο ένας για τον άλλον να αγκαλιάζονται, να μιλούν για πράγματα απλά αλλά και δύσκολα. Είδε τον γείτονά της να γελάει με τον αδελφό του που έβλεπε για πρώτη φορά το πρόσωπό του. Είδε τον άλλον που ήρθε με τις πατερίτσες να τις χαρίζει και να γελάει και να αγκαλιάζει όλον τον κόσμο. Η μέρα περνούσε η νύχτα έρχονταν αλλά το πανηγύρι δεν σταματούσε. Ήταν ένα πανηγύρι που δεν είχε ξαναζήσει ποτέ στη ζωή της. Κι Αυτός συνέχιζε να την κοιτάζει κι αυτή ένοιωθε ότι για πρώτη φορά στη ζωή της ζούσε…

Ήρθε το βράδυ και κανένας δεν ήθελε να φύγει. Όταν ο Ιησούς μιλούσε η σιωπή ήταν απόλυτη μπορούσες να ακούσεις ακόμα και τα κύματα στην Τιβεριάδα, πολύ μακριά από τον λόφο. Λίγα πράγματα θυμάται από αυτά, που είπε αλλά ένοιωθε ότι τα λόγια του γίνονταν ψωμί μέσα της, ότι γίνονται ζωή. Κι όταν σταμάταγε άρχιζε πάλι το πανηγύρι της χαράς. Είδε τον εαυτό της να έχει στην αγκαλιά ένα μικρό, που η μάννα της το άφησε για λίγο κι ένοιωσε τόση αγάπη για αυτό το παιδί, και για την μάννα του και για τον γείτονά της που όλο μάλωναν. Τρείς μέρες και τρείς νύχτες κράτησε αυτό το πανηγύρι και κανείς δεν ήθελε να φύγει από κοντά του. Δεν ήταν ότι αυτός έλεγε κάποιες αλήθειες αλλά όλοι ένοιωθαν ότι αυτός, ο ίδιος ήταν η Αλήθεια και η Ζωή και δεν ήταν ανάγκη να μιλάει, δεν ήταν ανάγκη να κάνει θαύματα ήταν μόνο ανάγκη να βρίσκεσαι εκεί μαζί του.

Βράδιαζε η τρίτη μέρα. Και τότε Τον άκουσε που φώναζε τους δώδεκα, τους μαθητές του. Άκουσε που τους είπε «Σπλαχνίζομαι αυτόν τον κόσμο, τρείς μέρες τώρα είναι μαζί μου. Και δεν έχουν τι να φάνε». Κανείς δεν είχε νοιώσει ότι πέρασαν μέρες αλλά κανείς δεν ένοιωθε πείνα. Κανείς δεν διαμαρτυρήθηκε. Διαισθάνθηκε ότι κάτι μεγάλο θα συνέβαινε. Τον άκουσε που ρώτησε «Πόσα ψωμιά έχετε;» κι άκουσε που του είπανε «Εφτά ψωμιά και λίγα ψαράκια». Όλοι Τον άκουγαν. Όλοι σιωπούσαν. Τον άκουσαν που τους είπε να καθίσουν κάτω. Και Τον είδαν να υψώνει τα χέρια και να ευχαριστεί τον Θεό για όλα τα αγαθά που τους δίνει. Δεν παρακάλεσε. Ευχαρίστησε για τη ζωή, για την ευκαιρία να είναι μαζί, για την χαρά, για την ελπίδα, για την καλοσύνη για την αγάπη που μπορούν και μοιράζονται. Κι όταν τελείωσε είπε να τα μοιράσουν. Και τα μοίρασαν. Κι έφαγαν τέσσερις χιλιάδες γιατί ήταν ο ίδιος που μοιράστηκε και Αυτός όταν μοιράζεται αυξάνει δεν μειώνεται. Εφτά καλάθια περίσσεψαν. Γιατί η δική του η χαρά, η δική του Ειρήνη είναι σαν το ζωντανό ποτάμι, που παραδίνει τα πάντα στην αφθονία της δικής του Αγάπης.

Από τότε η Μαρία από τα Μάγδαλα ήταν μαζί του. Περπάτησε στην σκιά του όπως η μητέρα Του. Μαζί του ήταν στο ταξίδι στην Ιερουσαλήμ με την Μαρία του Κλωπά την Ιωάννα την γυναίκα του Χουζά, με την Μαρία την μητέρα του Ιακώβου του μικρού, την Σαλώμη, μητέρα των γιών του Ζεβεδαίου, και την Σουσάνα. Ήταν μαζί τους όταν ελευθέρωσε τον βουβό δαιμονισμένο και το πλήθος έκλαιγε από χαρά κι αυτή μέσα από την δική της χαρά φώναξε «Χαρά στη μάννα που σε γέννησε και σε θήλασε» και το φώναξε γιατί δεν είχε άλλο τρόπο να μοιραστεί αυτή τη χαρά που ένοιωθε κοντά του. Γιατί αυτός ήταν που μετέτρεψε τη ζωή της σε μια πανηγύρι χαράς κι ελπίδας. Ήταν εκεί όταν του έφεραν την είδηση για το θάνατο του Λαζάρου. Περπάτησε μαζί τους τις τέσσερις ημέρες που τον χώριζαν από το μνήμα του. Μύρισε την αποφορά του σαπισμένου σώματος. Κι όταν τον άκουσε να λέει «δεύρο έξω» δεν είχε καμία αμφιβολία. Γιατί πλέον το ήξερε ότι Αυτός ήταν η Ζωή και η Ανάσταση και η Ελπίδα. Το ήξερε η ψυχή της, η ζωή της ολόκληρη το ήξερε.

Ήταν μαζί Του σε εκείνες τις δύσκολες ώρες του δείπνου, της προσευχής, της Γεθσημανή , της προδοσίας. Όταν σχεδόν όλοι οι μαθητές διασκορπίσθηκαν αυτή έμεινε εκεί δίπλα Του. Ήταν μαζί Του στην ώρα του σταυρού. Αυτή τη στιγμή που δεν μπορούσε ποτέ να πιστέψει. Ότι μπορούσε Αυτός που ανέστησε νεκρούς, έδωσε το φως σε τυφλούς, έκανε ανθρώπους χωρίς πόδια να περπατήσουν αλλά κυρίως Αυτός που έδωσε ελπίδα σ’ αυτόν τον διψασμένο κόσμο ότι ήταν εκεί στο σταυρό αιμορραγώντας, πεθαίνοντας. Εκείνη την νύχτα αισθάνθηκε όπως ο χειρουργημένος που του έχουν κόψει το πόδι αλλά ακόμα το αισθάνεται. Δεν μπορούσε να πιστέψει , αυτό το ακατανόητο να σβήνει για πάντα ο ήλιος του κόσμου κι αυτή να συνεχίζει να υπάρχει. Βρήκε κουράγιο με τη μητέρα Του έριξαν μύρο στο σώμα Του, τον σκέπασαν με αλόη όπως θα σκέπαζε η μάννα το άρρωστο παιδί της. Κι εκείνο το βράδυ δεν κοιμήθηκε. Τον έβλεπε να την κοιτάζει όπως την κοίταξε για πρώτη φορά σε εκείνο τον λόφο της Γαλιλαίας τότε αισθάνθηκε το χέρι της μητέρας Του δίπλα της. Άκουσε μόνο το «πάμε». Ήθελαν να Τον δούνε ακόμα μια φορά, να ρίξουν μύρο στις πληγές Του, όπως αυτός έκανε στις πληγές αυτού του κόσμου. Και δεν Τον βρήκανε εκεί. Και βρήκανε ένα μόνο παλληκάρι και το μνημείο κενό. «Γιατί ψάχνετε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς» και δεν τον γνώρισε «Κύριε του είπε αν τον πήρες εσύ, πες μου που τον έβαλες» Και έκλαιγε. Κι ακούει την φωνή Του να της λέει «Μαρία» και σήκωσε τα μάτια της και είδε πάλι εκείνο το βλέμμα που αντίκρισε εκείνη τη φορά στην Τιβεριάδα «Δάσκαλε μου» πρόλαβε να πει. Κι έτρεξε λένε τα Ευαγγέλια στους μαθητές .«Είδα τον Κύριο» και δεν την πίστεψαν. Μέχρι που τον είδαν ζωντανό και κατάλαβαν τι ήθελε να πει αυτή η Μαρία από τα Μάγδαλα, αυτή που αγαπούσε τον Θεό με όλη την καρδιά της μέχρι που ο Θεός συνάντησε τα μάτια της κι άλλαξε η ζωή και ο κόσμος ολόκληρος.

Και αυτή την χαρά μετέφερε η Μαρία στον κόσμο. Περπάτησε στη Γαλατία, την Συρία, την Αίγυπτο, την Φοινίκη την Συρία την Παμφυλία και ποιος ξέρει πόσες άλλες χώρες. Γιατί όταν δεις τον πραγματικό Θεό, όταν φας από τα χέρια Του, όταν τα μάτια σου συναντηθούν με τα δικά Του δεν μπορείς ποτέ να είσαι ο ίδιος. Γίνεσαι εσύ το όχημα της χαράς και της ελπίδας του Θεού στον κόσμο. Έτσι αυτό το κορίτσι από τα Μάγδαλα που ήταν ταλαιπωρημένη από έναν Θεό κατασκευασμένο εκδικητή και άγριο και απόμακρο μόλις συνάντησε τον ταπεινό Θεό της χαράς και της αγάπης έγινε ένα όχημα ελπίδας για να μπορούν να κάθονται οι κουρασμένοι να μεταφέρουν με ειρήνη την ύπαρξή τους στα δικά Του πόδια.

Την εικόνα της σε πολλές αφηγήσεις την άλλαξαν γιατί εμείς οι άνθρωποι τρομάζουμε σε τόσο φως. Αυτό κατάλαβε αυτό το υπέροχο παιδί του Χριστού ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος κι είπε για αυτήν σε μία του ομιλία.

Η Μαρία από τα Μάγδαλα, η Αγία Μαρία η Μαγδαληνή και Ισαπόστολος, είναι ένα από τα πιο παρεξηγημένα πρόσωπα της Καινής Διαθήκης. Ενώ υπήρξε παρθένος και απολύτως ενάρετος, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να την συγχέουν με την πόρνη που άλειψε με μύρο τα πόδια του Ιησού ή ακόμη και με την μοιχαλίδα. (Λκ. 7, 36-50 & Ματθ. 26,6-16)

«Ακολουθώντας τον Ιησού Χριστό για 3 χρόνια, η Μαρία η Μαγδαληνή έγινε μάρτυρας πολλών θαυμαστών γεγονότων. Είδε τις ζωές των ανθρώπων να αλλάζουν, είδε θαύματα, είδε να ξαναγεννιέται η ελπίδα. Παρατηρώντας τον Ιησού Χριστό, η Μαγδαληνή έμαθε να βλέπει τους ανθρώπους με νέα μάτια. Ο Χριστός άλλαξε ριζικά και τη δική της ζωή, θεραπεύοντάς την και ελευθερώνοντάς την από την ντροπή και την απόρριψη που «συνόδευε» τότε τους ανθρώπους που ήταν υπό την επήρεια δαιμονίων. Αξιώθηκε, πρώτη εκείνη, ακόμη και από τους μαθητές, να συναντηθεί με τον αναστημένο Χριστό, και στη συνέχεια τιμήθηκε από τον Κύριο με το να γίνει απόστολος στους αποστόλους Του, κήρυκας στους μαθητές Του, ευαγγελίστρια στους Ευαγγελιστές. Γνωστοποίησε πρώτη δηλαδή στον κύκλο των μαθητών Του την ζωηφόρα έγερσή Του από τον τάφο».

(Ι. Χρυσοστόμου, Ερμηνεία στο κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, Ομιλία ΠΣΤ’).

Την Μαρία την Μαγδαληνή δεν θα την βρούμε στα συναξάρια και στις ιστορίες θα την βρούμε στα μάτια κάθε γυναίκας, κάθε ανθρώπου που κοιτάζει με Ελπίδα και Αγάπη αυτόν τον κόσμο. Γιατί σε αυτά τα μάτια είναι που κατοικεί ο Χριστός και πίσω του πάντα στη σκιά από το φως Του θα στέκεται αυτή η Μαρία, η γυναίκα από τα Μάγδαλα, η απαλλαγμένη για πάντα από την ντροπή, από την ντροπή προς τους ανθρώπους και την ντροπή προς τον Θεό. Και γίνεται αυτή η πρώτη στη σειρά των γυναικών και των ανθρώπων, που γύρισε την πλάτη σε αυτή την ντροπή και χώρεσε ανάμεσα στις γραμμές του Ευαγγελίου και έρχεται πάλι να μας κάνει να στραφούμε σε Αυτόν, που μας είπε «ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή» ακριβώς δηλαδή αυτή την οδό, αυτή την αλήθεια και κυρίως αυτή τη ζωή πού όλοι αναζητούμε.

 

 

Ν.Β

Nikos Varalis

14 Απριλίου 2020  · 

 

ΣΤΗ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗ ΝΕΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΧΙΟΥ

Ιερός Ναός Αγίων Αναργύρων Ποταμιάς Χίου

ΣΤΗ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗ ΝΕΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΧΙΟΥ

Του Γιώργου Φωτ. Παπαδόπουλου

       Ήμουν μαθητής Γυμνασίου όταν, ο αείμνηστος Πρωτοπρεσβύτερος π. Ιωάννης Πουλής (Εφημέριος Χαλκειούς από το έτος 1958 μέχρι την κοίμησή του, το 2000) μου έδωσε στα χέρια το νέο ογκώδες βιβλίο του με τίτλο <<Η Ποταμιά της Χίου>>. Ο παπά Γιάννης ήταν άριστος συγγραφέας, μελετητής και ερευνητής, αλλά και καλλικέλαδος μουσικός της βυζαντινής μουσικής. Είχαμε πολύχρονη συνεργασία. Με δίδαξε πολλά και στο Ιερό της Εκκλησίας, θεολογικά και λειτουργικά.

       Είχε συγγράψει πολλά βιβλία, θεολογικά, υμνολογικά, αλλά και ιστορικά-λαογραφικά με επετηρίδα την τρίτομη πραγματεία <<Το Χαλκειός της Χίου>> (Ιστορία, Εκκλησία, Σχολείο), ένα έργο άνω των 1500 σελίδων. Λίγο μικρότερο ήταν αυτό για τη γενέτειρά του, την <<Ποταμιά της Χίου (Παλαιά και Νέα>>.

 

Κάποτε εδώ έστεκε το Σχολείο της (Νέας) Ποταμιάς

 

       Το χωριό της Νέας Ποταμιάς ιδρύθηκε εκ μεταφοράς, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, από την Παλιά Ποταμιά, η οποία βρισκόταν λίγα χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Νέας και η οποία (τοποθεσία) είχε δημιουργήσει αρκετά προβλήματα υγείας (κυρίως πνευμονολογικά) στους κατοίκους της, εξαιτίας του γεγονότος ότι βρισκόταν στο βάθος μιας χαράδρας, που ο ήλιος έβλεπε μόλις λίγες ώρες ημερησίως. Η Νέα Ποταμιά είναι κατασκευασμένη στην τοποθεσία <<Λαόρκια>>, με σύγχρονη μελέτη και είναι το μοναδικό χωριό της Χίου που έχει ρυμοτομικό σχέδιο, ευμεγέθεις εσωτερικούς δρόμους, αλλά δυστυχώς δεν έχει πλέον (λόγω της αστυφιλίας και ερήμωσης της υπαίθρου) πολλούς κατοίκους. Τους χειμερινούς μήνες είναι ελάχιστοι.

 

Χαρά Αντ. Καρυάμη

 

 

  
         Για την μετεγκατάσταση του χωριού είχε πρωτοστατήσει ο αείμνηστος δάσκαλος Ιωάννης Πουλής ήδη από τη δεκαετία του 1950.

       Την Νέα Ποταμιά έχω επισκεφθεί κατά την πανήγυρη του Ενοριακού Ναού της, τους Αγίους Αναργύρους (1 Ιουλίου) και άλλοτε πολλάκις. Ο Ναός κτίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και εγκαινιάστηκε στις 27-08-1972 από τον μακαριστό Μητροπολίτη Χίου Χρυσόστομο Γιαλούρη. Ο ίδιος Μητροπολίτης εγκαινίασε (μαζί με τον τότε Νομάρχη Χίου και τον Επιθεωρητή Δημοτικής Εκπαίδευσης της εποχής) το νέο (ημιλυόμενο) μικρό Δημοτικό σχολείο της Νέας Ποταμιάς στις 23-08-1968 (λειτούργησε μέχρι το έτος 1982, οπότε και έκλεισε ελλείψει μαθητών). Το σχολείο αυτό, ως κτίσμα, καθαιρέθηκε από τον χώρο στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και κατόπιν κατασκευάστηκε γήπεδο μπάσκετ, παιδική χαρά (και αυτή μεταγενέστερα καταστράφηκε και απομακρύνθηκε), ενώ το έτος 2000 στον ίδιο χώρο τοποθετήθηκε το μαρμάρινο μνημείο του πυρσού της Ολυμπιακής φλόγας που φιλοτεχνήθηκε προς τιμήν της Ολυμπιονίκη Χαράς (Ζαχαρούλας) Καρυάμη (Ολυμπιακοί αγώνες Σίδνει Αυστραλίας έτους 2000, στη ρυθμική γυμναστική-ανσάμπλ), η οποία έλκει την καταγωγή από την Ποταμιά της Χίου (γεννημένη το 1983 στην Αθήνα) και είχε ήλθε στο νησί μας για τη συμμετοχή της στις επετειακές εκδηλώσεις που διοργάνωσαν η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χίου, ο Δήμος Χίου και ο Δήμος Αμανής (στο Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χίου, την πλατεία Βουνακίου-Νικολάου Πλαστήρα –όπου και τοποθετήθηκε σχετικό ομοίωμα της βάσης για την Ολυμπιακή φλόγα– και την Ποταμιά).

 

 

ΜΝΗΜΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗΣ ΦΛΟΓΑΣ 

Αφιερωμένο στη νίκη της Χαράς Καριάμη

 

 

 

       Στην Ποταμιά θυμάμαι τους αειμνήστους σήμερα: παπά Μιχάλη Κοντό (πατέρα του σημερινού Εφημερίου του Ι. Ναού Αγ. Γεωργίου Βροντάδου, Πρωτ/ρου π. Ιωάννη Κοντού), τον παλιό Πρόεδρο της Κοινότητας Σωτήρη Πούπαλο (που ήταν πολύ γνωστοί με τον πατέρα μου και μας είχε φιλοξενήσει στο σπίτι του) και τον Παρασκευά Καζά. Τον Παρασκευά Καζά γνώρισα από τον μακαριστό Μητροπολίτη μας κυρό Διονύσιο όταν πήγαμε στην Ποταμιά, το 1993-1994 για τα εγκαίνια του Εξωκκλησίου που έφτιαξε (Άγ. Ιωάννης Πρόδρομος) και δεσπόζει επάνω σε ύψωμα, δυτικά του χωριού και φαίνεται επιβλητικά από τον κεντρικό δρόμο, πριν την είσοδο της Ποταμιάς. Ο Παρασκευάς Καζάς ήταν ένας από τους ελάχιστους που είχαν σωθεί από τις ασθένειες και κακουχίες που υπέστησαν οι εργάτες στα μεταλλεία της Κεράμου. Τον θυμάμαι που έλεγε ότι, ο Θεός τον διαφύλαξε από μύρια όσα κακά και είχε τάμα στον Άγιο Ιωάννη να κτίσει τον Ναό του και να φέρει τον Δεσπότη να τον εγκαινιάσει. Όλες οι ξύλινες εικόνες που βρίσκονται στον Ναό αυτό έχουν κατασκευαστεί από τον ίδιο, είναι σκαλισμένες στο χέρι μία μία και οι ιερές μορφές τους έχουν μια παραδοσιακή εμφάνιση. Μετά τα Εγκαίνια του Ναού μας δεξιώθηκε στη βεράντα του σπιτιού του, το τελευταίο σπίτι βόρεια της Ποταμιάς πηγαίνοντας για Παλαιά Ποταμιά και Χάλανδρα. Ας είναι η μνήμη όλων αιωνία. Τους θυμάμαι με αγάπη και νοσταλγία.

       Θρησκευτική πανήγυρη γίνεται και στις 17 Ιανουαρίου, του Αγίου Αντωνίου του Μεγάλου και Καθηγητού της ερήμου, πολιούχου και προστάτη της Παλαιάς Ποταμιάς) και σε άλλες εορτές. Ο εκάστοτε Μητροπολίτης Χίου πάντα τιμά τη μνήμη του Αγίου Αντωνίου στην Ποταμιά (είτε στον Εσπερινό συνήθως, είτε στη Θεία Λειτουργία), εφόσον οι καιρικές συνθήκες το επιτρέψουν και δεν έχει χιόνια (διότι ο δρόμος προς Παλαιά Ποταμιά το χειμώνα είναι δύσκολος, στενός, χωμάτινος και λίγο απότομος). Την Παλαιά Ποταμιά επισκεπτόταν και ο Μητροπολίτης Χίου Παντελεήμων Φωστίνης, κατά τις ποιμαντικές επισκέψεις του στα χωριά, τέλη της δεκαετίας του 1940 και όλη τη δεκαετία του 1950, μάλιστα τότε δρόμος δεν υπήρχε μετά τη Βολισσό και από εκεί και πέρα περιόδευε με μουλάρι όλα τα χωριά της Αμανής, όπου διέμενε, λειτουργούσε και κήρυττε τον λόγο του Θεού. Είχε φθάσει μέχρι το Καμίνι (στα Χάλανδρα) και το Αγρελωπό (στα Καμπιά), ανύπαρκτους σήμερα οικισμούς, που σώζονται μόνο τα ερειπωμένα κτίσματα μιας άλλης εποχής.

       Μεγάλο πανηγύρι με όργανα γίνεται στην Ποταμιά στις 23 Αυγούστου (΄΄Εννιάμερα της Παναγίας΄΄ - Απόδοσις της εορτής Κοιμήσεως της Θεοτόκου). Επίσης, επάνω στο όρος Αμανή τιμάται πανηγυρικά στις 23 Αυγούστου η εορτή της Παναγίας, στο Εξωκκλήσι της <<Παναγίας Δέσποινας>>, όπου συνεορτάζουν οικογένειες Ποταμούσων. Πανήγυρις τελείται εκεί και στις 8 Σεπτεμβρίου (Γενέσιον της Θεοτόκου). Ναοί του Αγίου Γεωργίου υπάρχουν στις θέσεις <<Τρικοκκιά>> (κάτω από τον κεντρικό δρόμο Χίου-Ποταμιάς, ένα χιλιόμετρο πριν το χωριό, ανατολικά) που κατασκευάστηκε από οικογένειες Ποταμούσων και Πισπιλουντιανών και στη θέση <<Τα Μάρκου>> (όπου τιμάται από Ποταμούσους και Πισπιλουντιανούς ομού. Εκεί, τους προηγούμενους αιώνες είχαν σπίτια αρκετοί Ποταμούσοι. Πρόκειται για πολύ παλιό οικισμό). Στα <<Μάρκου>> βρίσκεται και ο Ναός της Αγίας Παρασκευής που ανήκει στην Πισπιλούντα. Στη θέση <<Τρικκοκιά>> σύμφωνα με την παράδοση και καταγεγραμμένες μαρτυρίες, ο Άγιος Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος είναι ολοζώντανος και μεσιτεύει για όποιον με ειλικρινή πίστη τον επικαλεστεί. Ο Ναός αυτός εγκαινιάστηκε στις 11-08-1980 από τον Μητροπολίτη Χίου κυρό Διονύσιο. Όμως, ο παλαιότερος Ναός της Ποταμιάς είναι ο Άγιος Γεώργιος της <<Ανεμοτάδας>>, μεταξύ Παλαιάς Ποταμιάς και Πυραμάς. Εκεί ήταν το πρώτο χωριό της Ποταμιάς, στη συνέχεια κατέβηκε στην Παλαιά Ποταμιά (για να γλυτώσει από τους πειρατές) και τέλος (τη δεκαετία του 1960) κατέληξε στην Νέα Ποταμιά (θέση <<Λαόρκια>>). Στην Ποταμιά, τα τελευταία χρόνια, ανηγέρθη εντός του οικισμού και το περικαλλές ιερό παρεκκλήσιο της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Κυριακής, το οποίο εγκαινίασε ο Μητροπολίτης Χίου κ. Μάρκος το καλοκαίρι του έτους 2015.         

       Στην Ποταμιά λειτουργεί σήμερα σύγχρονο ελαιοτριβείο, πριν την είσοδο του χωριού, που εξυπηρετεί τα χωριά της Αμανής, ενώ μοναδική δυσάρεστη διαπίστωση είναι η ανυπαρξία ενός καφενείου-αναψυκτηρίου, για βραχεία στάση των επισκεπτών. Θυμάμαι ότι, κάποτε, υπήρχαν καφενείο και ψησταριά, με αρκετούς θαμώνες, όπου πολλοί διερχόμενοι σταματούσαν για λίγη ξεκούραση.

       Για την Ποταμιά, πολλά κατά περιόδους πληροφορούμαστε από αναρτήσεις και δημοσιεύματα του λίαν αγαπητού μου, καπετάν Μιχάλη Καριάμη, ο οποίος αγαπά και πάντοτε τιμά ιδιαίτερα τον γενέθλιο αυτό τόπο του.

       Να την επισκεφθείτε, το καλοκαίρι, την 1^η Ιουλίου (ιερά πανήγυρις των Αγίων Αναργύρων) ή τον χειμώνα, στις 17 Ιανουαρίου (ιερά πανήγυρις του Αγίου Αντωνίου).-

         Γεώργ. Φ. Παπαδόπουλος

ΧΡΩΜΑ ΧΡΩΜΑΤΩΝ

καθώς ταξιδεύει

στου νερού το ρεύμα, καραβάκι χάρτινο, μια στάλα αίμα

 βάθος του ορίζοντα να μου θυμίσεις

ποιες ώρες είναι εκείνες που διαβήκαν

με σκέψεις κι επισκέψεις στη ζωή

που μακριά τρέχει να προλάβει

να ζήσει δυο στιγμές χρυσές

ένα άγγιγμα κι ένα  φιλί που φέρνει 

 

καθώς ταξίδευε, καθώς ταξιδεύει

στου νερού το ρεύμα, καραβάκι

…….. χάρτινο, μια στάλα αίμα

κι άσπρο που λάμπει

και ξορκίζει τις μοναξιές - ερινύες

και στοχασμούς χρυσής σιωπής

η θύμηση χαρίζει, … το χάραμα που φέγγει

 

ωχ Θεέ μου … δος μου ζεστά  τριάντα δάκρυα,

της προδοσίας, τα αργύρια να πληρώσω

ασκούπιστα στα μάτια να στεγνώσουν…

και το τραπέζι τής καρδιάς,   να μεγαλώσουν..

στρωμένο,… με ψωμί, κρασί και ψάρια

πάνω στην κουπαστή της βάρκας ….

που στέκει ολόρθη. η ματιά,….

………  και ταξιδεύει …

 

μανώλης Φύσσας

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΕΣ κκ ΣΤΡΟΥΜΠΗΣ & ΦΩΣΤΙΝΗΣ

 

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΕΣ ΧΙΟΥ: ΙΩΑΚΕΙΜ ΣΤΡΟΥΜΠΗΣ & ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ ΦΩΣΤΙΝΗΣ – ΑΡΙΣΤΕΡΑ, ΔΕΞΙΑ & ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΤΗ ΧΙΟ

Του Γεωργίου Φωτ. Παπαδόπουλου – Master Ορθόδοξης θεολογίας

 

ΙΩΑΚΕΙΜ ΣΤΡΟΥΠΜΗΣ

Το παρόν, σχετικά σύντομο, σημείωμά μου, αποτελεί συνέχεια δύο προγενέστερων δημοσιευμάτων μου, υπό τον τίτλο <<Αριστερά, Δεξιά και Εκκλησία>>. Σε αυτά, αναλυτικά εξέφρασα την άποψή μου, αποδεικνύοντας με επιχειρήματα, αλλά και παραδείγματα, τόσο από την Αγία Γραφή όσο και από την ιστορία -του τελευταίου αιώνα- της πατρίδας μας και του εξωτερικού, ότι, οι έννοιες και της αριστεράς και της δεξιάς είναι ανυπόστατες, για κάποιον ο οποίος εφαρμόζει τον λόγο του Θεού, του ιερού Ευαγγελίου, της Αγίας Γραφής. Και τούτο διότι, όποιος εφαρμόζει τον λόγο του Ευαγγελίου στη ζωή του, δεν έχει ανάγκη ούτε την αριστερά ούτε την δεξιά. Εάν όλοι εφάρμοζαν το ιερό Ευαγγέλιο, ούτε κόμματα θα είχαμε ανάγκη, ούτε αστυνομία θα υπήρχε, ούτε δικαστήρια, ούτε μίσος, φθόνος, κ.ο.κ.

Στην παρούσα φάση δεν θα αναλύσω περισσότερο το πώς και το γιατί, διότι το έκαμα ακροθιγώς στα προαναφερόμενα δημοσιεύματα. Εύχομαι να έλθουν στο φως της δημοσιότητας, σε αυτοτελές βιβλίο, το οποίο θα διανείμω σε εκατοντάδες φίλους και αναγνώστες μας, ώστε να καταστούν κοινωνοί όσων εκεί προβάλλονται.

Σήμερα, θα θέσω ένα άλλο ζήτημα της σύγχρονης, τοπικής, εκκλησιαστικής ιστορίας. Τις περιπτώσεις των αοιδίμων Μητροπολιτών Χίου, Ιωακείμ Στρουμπή και Παντελεήμονος Φωστίνη.

Και το κάνω διότι, την τελευταία περίοδο τείνει να γίνει τάση, το να προβάλλουν μονομερώς, ορισμένοι, τα πρόσωπα αυτά, ανάλογα με τη δική τους πολιτική προέλευση και κατά πως τους συμφέρει. Ειδικά, μέσα στις σελίδες κοινωνικής επαφής του διαδικτύου, μπορεί κανείς να διαβάσει και να βρει ότι σκουπίδι ή βλακεία καθένας λέει και μάλιστα το θεωρεί και πραγματικό γεγονός ! Είναι να τρελαίνεται κανείς εάν διαβάσει πόσα ψέματα και πόσες ηλιθιότητες αναφέρονται γύρω από εκκλησιαστικά ζητήματα, μάλιστα από ανθρώπους που έχουν πλήρη άγνοια γι΄ αυτά !

Έτσι, έχουμε αριστερόστροφους ΄΄επαίοντες΄΄ οι οποίοι εξυμνούν τον Ιωακείμ και κατηγορούν τον Παντελεήμονα. Και δεξιόστροφους οι οποίοι εξυμνούν τον Παντελεήμονα και κατηγορούν τον Ιωακείμ.

Όμως, ούτε οι μεν, ούτε οι δε, έχουν δίκιο !

Διότι και ο Ιωακείμ και ο Παντελεήμων ήσαν καλοί Μητροπολίτες και πατριώτες αμφότεροι, καθένας από τη δική του σκοπιά.

Ο Μητροπολίτης Ιωακείμ Στρουμπής (από τα Θυμιανά) γεννήθηκε το 1880 και απεβίωσε το 1950. Εξελέγη Επίσκοπος Αρδαμερίου (1911), Μητροπολίτης Κορυτσάς (1922), Μητροπολίτης Καρδαμύλων (1924) και Μητροπολίτης Χίου (1933). Ειδικότερα, ως Μητροπολίτης Χίου ποίμανε την Μητρόπολή μας από το έτος 1933 έως το 1946, συμπεριλαμβανομένων των δύσκολων χρόνων της Γερμανικής κατοχής. Απεβίωσε το έτος 1950 ως Μητροπολίτης πρώην Χίου (όχι πρώην Μητροπολίτης Χίου, όπως εσφαλμένα και αθεολόγητα γράφουν ορισμένοι). Το 1946 σε μια δίκη παρωδία, η τότε Ιερά Σύνοδος τον υποχρέωσε να παραιτηθεί από Μητροπολίτης Χίου, διατηρώντας την Αρχιεροσύνη του, ώστε να μην επέλθει η καθαίρεσή του. Αιτία, η από ετών διαβολές της ομάδας <<Εθνική Οργάνωση Χίου>> προσκείμενη στην τότε σκληροπυρηνική δεξιά της εποχής.

Εδώ, πρέπει να εστιάσουμε σε κάτι σοβαρό, το οποίο λησμονούν οι περισσότεροι. Ότι, η περίπτωση του Ιωακείμ Στρουμπή δεν ήταν ίδια με των άλλων δύο Μητροπολιτών που ανέβηκαν στα βουνά (Κοζάνης Ιωακείμ και Ηλείας Αντώνιος). Αυτοί αποκαταστάθηκαν από την Εκκλησία της Ελλάδος, επί Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου -το έτος 2000-, λαμβάνοντας υπόψιν ότι, είχαν ΄΄αποκηρυχθεί΄΄ με το σκεπτικό ότι, αφενός εγκατέλειψαν το ποίμνιό τους και αφετέρου ενεπλάκησαν σε ομάδες κομματικής προέλευσης (αντάρτες), θέτοντας τον λόγο του Θεού σε δεύτερη μοίρα {<<ουδείς στρατευόμενος (παρά τω Θεώ) εμπλέκεται ταις του βίου πραγματείαις (παράβαλε …κόμματα, κλπ…), ίνα τω στρατολογήσαντι (Θεώ) αρέση. Εάν δε και αθλή τις ου στεφανούται εάν μη νομίμως  (κατά τον νόμο του Θεού) αθλήση>> (Β΄ Τιμοθ. Β΄, 4) και <<ούτοι εν άρμασι και ούτοι εν ίπποις, υμείς δε εν ονόματι Κυρίου Θεού ημών μεγαλυνθησόμεθα>> (Ψαλμ. ΙΘ΄, 8). Επίσης, ο λόγος του Κυρίου <<πάντες οι μάχαιραν λαβόντες εν μαχαίρα απολούνται>>(Ματθ. ΚΣΤ΄, 52)}. Ένας Κληρικός δεν μπορεί να πιστεύει ότι, εκείνο που δεν κατόρθωσε, ως ποιμένας, να κάνει με την εφαρμογή του λόγου του Θεού, θα το κάνει με τη βία και με την επιβολή οποιασδήποτε πολιτικής και κομματικής ιδεολογίας. Ένας τέτοιος Κληρικός, προφανώς μέσα του θα έχει σύγκρουση συνείδησης και καθηκόντων. Ή με τον Σταυρό και το ράσο θα πορευτεί μέχρι θυσίας ή με το σφυροδρέπανο του κομμουνισμού και τη σβάστικα του φασισμού ! Κληρικός κομμουνιστής ή φασίστας (αριστερός ή δεξιός) δεν νοείται ! Όποιος προσπαθεί αυτά να τα παντρέψει, ή δεν γνωρίζει τι θα πει Ευαγγέλιο, ή το επικαλείται για συμφεροντολογικούς σκοπούς ! Πάντως, Ορθόδοξος δεν είναι … ! 

Η περίπτωση του Ιωακείμ, λοιπόν, ήταν ξεχωριστή. Γιατί; Διότι, οι ΄΄δήμιοι΄΄ του, προερχόμενοι από τον σκληρό πυρήνα της προπολεμικής ακόμη δεξιάς, φρόντισαν να υφάνουν το κατηγορητήριό τους με τέτοιο τρόπο, ώστε να θίγεται η τιμή και η υπόληψη του Ιεράρχη και όχι απλά να γίνεται λόγος για συνέργεια με ΄΄εχθρους της πατρίδας΄΄. Έτσι, αναπολόγητος δια ζώσης (δεν πρόλαβε να φθάσει στη Σύνοδο και να απολογηθεί αυτοπροσώπως, αλλά μόνο δια γραπτού υπομνήματος) και μη μπορώντας να πράξει κάτι περισσότερο, υποχρεώθηκε να υποβάλλει την παραίτησή του, για να περισώσει την τιμή της ιεροσύνης του. Βέβαια, θα μπορούσε να καταφύγει στον Οικουμενικό Πατριάρχη, επικαλούμενος το <<έκκλητον>> (για όσους γνωρίζουν από εκκλησιαστικό δίκαιο). Εν τούτοις, προτίμησε να ζήσει τα υπόλοιπα τέσσερα χρόνια της επιγείου ζωής του στη Χίο, ως <<σχολάζων>> (εφησυχάζων) Μητροπολίτης πρώην Χίου. Λειτουργούσε ως Αρχιερεύς και ετάφη ως Αρχιερεύς, από τον διάδοχό του, Παντελεήμονα Φωστίνη, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Χίου, μάλιστα εν πολυπληθή πομπή στις πέριξ του Ναού κεντρικές οδούς της πόλεως.

Στη συνείδηση του χιακού λαού ήταν και είναι ένας ανεξίκακος, πράος, μειλίχιος, πατριώτης Μητροπολίτης. Ανέπτυξε μεγάλο κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο. Δεν επεθυμήσε την δόξα και τα πλούτη. Στάθηκε δίπλα στο λαό του, όταν τον είχε ανάγκη. Αγωνίστηκε και στη Μακεδονία, ως Επίσκοπος Αρδαμερίου (στην Κεντρική Μακεδονία) ενάντια στους Βούλγαρους και τους κομιτατζήδες, αλλά και οι Αλβανοί τον εδίωκαν και δεν τον δέχθηκαν στην Αλβανία ως Μητροπολίτη Κορυτσάς. Σήμερα, προβάλλει η ανάγκη αποκατάστασης της μνήμης του και μέσω της κεντρικής εκκλησιαστικής διοίκησης. Αλλά αυτή δεν μπορεί να γίνει μόνο με επισημάνσεις και με τελεσίγραφα. Οφείλει η Εκκλησία της Ελλάδος να επανεξετάσει τη δίκη του Ιωακείμ, προσκομίζοντας νέα στοιχεία (από ιστορικούς, μελετητές της ζωής του Ιωακείμ και την τοπική Αυτοδιοίκηση του νησιού μας), σε αντιδιαστολή όσων είχαν τότε προβάλλει οι κατήγοροί του. Και να γίνει μια δίκαιη δίκη, που θα αποκαταστήσει την τιμή του, ως πρόσωπο εν γένει, όχι ως Αρχιερεύς. Διότι την τιμή του Αρχιερέως δε την έχασε ποτέ, αυτό πρέπει να καταστεί σαφές. Λειτουργούσε ως Αρχιερεύς μέχρι τον θάνατό του και ως Αρχιερεύς (με επιτραχήλιο και αρχιερατικό ωμοφόριο) εκηδεύθη και ετάφη υπό του Παντελεήμονος. Επίσης, πρέπει να καταστήσουμε σαφές ότι, ο Ιωακείμ ουδέποτε υπήρξε κομμουνιστής ή φιλοκομμουνιστής. Ήταν άνθρωπος δημοκρατικών αρχών. Ο αδελφός του Γεώργιος, δικηγόρος, ήταν επικεφαλής στη Χίο του Αγροτικού Κόμματος Ελλάδος, που συνεργάστηκε με το Ε.Α.Μ. στην Αντίσταση (ήταν κουμπάρος του παππού μου, Ιωάννη-τον στεφάνωσε στο Πυργί το 1930). Στο Ε.Α.Μ. της Χίου οι περισσότεροι ήσαν άνθρωποι δημοκρατικών αρχών, ουδεμία σχέση έχοντες με τον κομμουνισμό. Ο Ιάσων Καλαμπόκας ήταν αριστερός; Όχι. Ο ιατρός Ματθαίος Ζύμαρης ήταν αριστερός; Όχι. Ο Αντώνης Γλύκας ήταν αριστερός; Όχι; Ο Παναγιώτης Καρασούλης ήταν αριστερός; Όχι. Όλοι τους ήσαν άνθρωποι προοδευτικοί, δημοκρατικών αρχών, κεντρώοι και ανθρωπιστές. Όχι κομμουνιστές. Το ίδιο και δεκάδες Χιώτες Ιερολοχίτες και Ριμινίτες που αγωνίστηκαν σθεναρά υπέρ της πατρίδας μας. Το ίδιο και πολλοί Ιερομόναχοι και Μοναχοί της Χίου, που φυγάδευσαν αντιστασιακούς και Άγγλους και Νεοζηλανδούς στρατιωτικούς από και προς τη Χίο και τη Μέση Ανατολή.

Ακόμη, ο Ιωακείμ, στη γραπτή απολογία του προς την Ιερά Σύνοδο, αποφαίνεται εάν ή όχι ήταν κομμουνιστής και γιατί συνεργάστηκε με το Ε.Α.Μ. Αποτελεί όνειδος να καπηλεύονται τη μνήμη του οι σημερινοί κομμουνιστές.

ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ ΦΩΣΤΙΝΗΣ

Από την άλλη, ο Παντελεήμων κατηγορήθηκε ασύστολα από τους κομμουνιστές ως φασίστας ή ακροδεξιός. Αλλά, ο Παντελεήμων όχι μόνο δεν ήταν φασίστας, ούτε ακροδεξιός, αλλά ήταν γενναίος πατριώτης. Την πατριωτική του δράση έχουν λίγοι Κληρικοί της Ελλάδος. Γεννήθηκε το έτος 1888 στο Κρανίδι Ερμιονίδας.  Ακολούθησε στην πρώτη γραμμή τον Ελληνικό Στρατό στην εκστρατεία στη Ρωσία και Ουκρανία (το 1918-19). Το 1922 εξελέγη και χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Καρυστίας και Σκύρου. Τον Ελληνικό Στρατό, στην πρώτη γραμμή του μετώπου, συνόδευσε και στη Βόρειο Ήπειρο το 1940. Έφθασε σε όλες τις πόλεις που απελευθέρωσε ο Ελληνικός Στρατός μαζί του (Χειμμάρα, Τεπελένι, Κορυτσά, Πόγραδετς, Αργυρόκαστρο, κ.α.). Ως Μητροπολίτης Καρυστίας φιλοξένησε κρυφά στα Μοναστήρια του και φυγάδευσε στη Μέση Ανατολή δεκάδες Άγγλους και Έλληνες Αξιωματικούς. Ήταν στενός συνεργάτης του Ιωάννη Τσιγάντε στην αντιστασιακή οργάνωση <<Μίδας 614>> με τεράστια αντιστασιακή δράση στην Ελλάδα και τη Μέση Ανατολή. Αναγκάστηκε να απομακρυνθεί από την Καρυστία και να μεταβεί στην Μέση Ανατολή όπου προσέφερε τις υπηρεσίες του στον Ελληνικό Στρατό και αναδείχθηκε Μητροπολίτης Ενόπλων Δυνάμεων το 1943, φέρων τον βαθμό του Υποστρατήγου. Τον Σεπτέμβριο του 1946 εξελέγη Μητροπολίτης Χίου. Απεβίωσε το 1962. Συνέγραψε πάνω από 30 βιβλία θεολογικού, εθνικού, ιστορικού και λαογραφικού περιεχομένου. Μέγιστος ρήτορας και μουσικός.

(Σημείωση: Επειδή εγκάθετοι και ανιστόρητοι αριστεροί έχουν πολλάκις αναφερθεί στον Παντελεήμονα, λέγοντας ότι μεθόδευσε την απομάκρυνση του Ιωακείμ, να σημειώσω ότι, όταν οι πολέμιοι του Ιωακείμ έστελναν επιστολές στην Ιερά Σύνοδο και είχαν ξεκινήσει την ΄΄αποδόμησή΄΄ του, ο Παντελεήμων βρισκόταν στη Μέση Ανατολή αγωνιζόμενος για την πατρίδα και ούτε καν εγώριζε τα της Χίου εκκλησιαστικά ζητήματα. Ζήτησα κατ΄ επανάληψη να παρουσιάσουν στη δημοσιότητα έστω ένα στοιχείο που να μαρτυρεί το αντίθετο, αλλά εδώ και χρόνια ουδείς είπε ή παρουσίασε το παραμικρό ! Άλλο ένα στοιχείο για την ...αλήθεια…των αριστερών…! Ευτυχώς, φωνάζουν και ακούν τις φωνές τους μόνο οι ίδιοι, διότι ο λαός γνωρίζει το ποιόν τους και τους έχει θέσει στο περιθώριο !).

Ο Παντελεήμων ήταν γενναίος πατριώτης. Όσοι τον κατηγορούν, θα πρέπει να εστιάσουν περισσότερο στο γεγονός ότι, ο μακαριστός Ιεράρχης έδρασε σε μια μεταπολεμική εποχή-εποχή εμφυλίου, όπου οι αντάρτες ήσαν παράνομοι και ο συμμοριτισμός διώκετο ποινικά από το ίδιο το κράτος, ως προδοσία κατά του Έθνους. Αλλά διώκετο και από όλα τα κράτη της Ευρώπης. Δεν κατεδίωξε κανέναν ο Παντελεήμων, αλλά όφειλε ως Ιεράρχης να έχει λόγο για να σώσει το ποίμνιό του από εξωτερικούς και εθνικούς κινδύνους. Είναι ανιστόρητοι όσοι μιλούν για διώξεις από τον Παντελεήμονα. Και ο κομμουνισμός και ο παλαιοημερολογιτισμός διώκετο από το κράτος (για τον παλαιοημερολογιτισμό έχω συγγράψει σχετικό βιβλίο).

Μήπως, η συντριπτική πλειοψηφία των Μητροπολιτών της εποχής, δεν εκφωνούσε εθνικούς λόγους, κατά πάγια τακτική της διοικούσης Εκκλησίας, ενεργοποιώντας το πατριωτικό φρόνημα των Ελλήνων; Πού το φοβερό; 

Για δε την περίπτωση του παπά Ξενάκη, πολλοί εξαπολύουν μύδρους κατά του Παντελεήμονα. Τον Ιερέα δεν τον κατεδίωξε ο Μητροπολίτης. Τον κατεδίωξε το κράτος και η χωροφυλακή, ως κομμουνιστή. Το μόνο που θα μπορούσε να κάνει ο Παντελεήμων ήταν, να ζητήσει να μην οδηγηθεί στο εκτελεστικό απόσπασμα ο ιερέας, όπως και οι λοιποί άνθρωποι. Όποιοι και αν ήσαν αυτοί. Κανένας δεν έχει το δικαίωμα να αφαιρεί μια ζωή, διότι του αφαιρεί το δικαίωμα της μετανοίας που έδωσε και αναμένει απ΄όλους μας ο Χριστός για τη σωτηρία του ανθρώπου εν ημέρα κρίσεως.

Όμως, θα πρέπει κάποιος να εξηγήσει και το, πως είναι δυνατόν να θεωρεί κάποιος Ιερέας ότι θα σώσει τον κόσμο από την αδικία και την κοινωνική ανισότητα, όχι με τα όπλα του λόγου του Θεού και τα αγιαστικά μέσα της Εκκλησίας, αλλά με τα όπλα των ανταρτών…!!! Θα ήμουν ο τελευταίος που θα έκρινα οποιονδήποτε άνθρωπο ως πρόσωπο. Και προκειμένου να μην παρεξηγηθώ, τονίζω ότι, εδώ κρίνουμε τις ιδέες και τα πρότυπα, όχι τα πρόσωπα.

Βέβαια, ουδείς διερωτήθηκε εάν οι κομμουνιστές σκότωσαν αδέλφια τους, Έλληνες, στρατιώτες ή χωροφύλακες ή απλούς πολίτες, αφήνοντας χήρες νέες γυναίκες και ορφανά μικρά παιδιά. Ουδείς μίλησε για τα παιδομαζώματα των κομμουνιστών, όταν ξεκλήρισαν και κατέκλεψαν οικογένειες ολόκληρες. Ουδείς για τα λαϊκά δικαστήρια των βουνών που μόνοι τους αποφάσιζαν και μόνοι τους εκτελούσαν. Τι είδους δικαιοσύνη είναι αυτή; Ουδείς εξ αυτών μας είπε για τη σφαγή τόσων ιερέων, με μεγαλύτερο θύμα τον παπά Σκρέκα στα Τρίκαλα, από τους ανθέλληνες συμμορίτες, που έτσι νόμιζαν ότι σώζουν την Ελλάδα, παίρνοντας εντολές από χώρες μακράν (γεωγραφικά αλλά και ιδεολογικά) της Ελλάδος. Αυτοί όλοι, επ΄ εσχάτων των ημερών έγιναν όψιμοι τιμητές και από λήσταρχοι και σφαγείς έγιναν ήρωες ! Λένε πλείστα όσα οι αριστεροί για τον Παντελεήμονα, αλλά δεν λένε ότι συμμορίτες στη Χίο πήγαν να τον σκοτώσουν και τον έσωσαν 3 Χιώτες Ιερολοχίτες-Ριμινίτες.

Δεν λένε, επίσης, ότι ανέλαβε να θρέψει και να σπουδάσει τα παιδιά όσων Χιωτών σκότωσαν οι συμμορίτες στα βουνά του Γράμμου (αλλά και στη Χίο).

Δεν λένε ότι, δεκάδες παιδιά, σεισμόπληκτα, από τα νησιά του Ιονίου φιλοξενήθηκαν, θράφηκαν, σπούδασαν και παντρεύτηκαν με χρήματα που φρόντισε να εξευρεθούν ο Παντελεήμων.

Δεν λένε ότι, καμία προσωπική περιουσία δεν έκαμε ο ίδιος και πως ότι είχε, τα άφησε στην Εκκλησία και το Ιερό τάγμα Αγίου Παντελεήμονος, για να ζήσουν και να σπουδάσουν άπορα και ανυπεράσπιστα παιδιά. Και που μέχρι σήμερα (60 χρόνια μετά τον θάνατό του) λαμβάνει χώρα η δράση αυτή.

Δεν λένε ότι, είναι ο μόνος Μητροπολίτης που, ακόμη 60 χρόνια μετά τον θάνατό του, τα έργα του είναι ορατά από τους Χιώτες και σε κοινή χρήση (Γραφεία Μητροπόλεως, Κτίριο Προσκόπων–Σχολής Βυζαντινής Μουσικής, Ιερό Τάγμα Αγίου Παντελεήμονος Λιβαδίων, μέρος κελιών Αγ. Μαρκέλλας, κ.α.).

Έχουν οι κύριοι αυτοί επιλεκτική μνήμη. Αλλά εμείς θα θυμίζουμε, όταν, όσο, όπως και όποτε πρέπει, την αλήθεια. Διότι η ιστορία δεν πρέπει να παραχαράσσεται από κομματικά επιτήδειους και εθνικά επικίνδυνους !

Φασίστες υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Προερχόμενοι από όλους τους κομματικούς χώρους. Τον φασισμό τον καλλιεργεί κάποιος με τον τρόπο που σκέφτεται, ενεργεί στην καθημερινότητά του, συμπεριφέρεται στους γύρω του, γνωστούς και αγνώστους. Κυρίως σε όσους δεν συμφωνούν μαζί του. Το να διακηρύττεις εναντίον για κάτι, που ο ίδιος –ηθελημένα ή άθελα – εφαρμόζεις, συνιστά φαρισαϊσμό αλλά και εκμαυλισμό του ήθους.

Όποιος εφαρμόζει το Ευαγγέλιο του Χριστού, δεν έχει ανάγκη ούτε την αριστερά ούτε την δεξιά (παρά μόνον του Κυρίου).

Ούτε τους κομμουνιστές θέλουμε, ούτε τους ακροδεξιούς-φασίστες !

 <<Χριστός και Ελλάδα μας χρειάζονται>> (+ Μητροπολίτης Αυγουστίνος Καντιώτης).

Ο Ιωακείμ και ο Παντελεήμων ήσαν δύο πατριώτες Έλληνες Αρχιερείς, οι όποιοι έκαμαν το εκκλησιαστικό και εθνικό τους καθήκον, σε εποχές κρίσιμες και δύσκολες, τηρουμένων των αναλογιών που τους επέτρεπαν ή επέβαλαν ανάλογα !

Ας είναι η μνήμη αμφοτέρων αιωνία ! Εμείς πάντοτε τους μνημονεύουμε !-

 

 

ΥΓ.: 1) Υπάρχουν τουλάχιστον δέκα (10) σημεία, όπου μπορώ ακόμη να σχολιάσω και να αναπτύξω λεπτομερώς τις ενέργειες του Ιωακείμ και του Παντελεήμονος, για τον χειρισμό ζητημάτων ένεκα των οποίων τους στηλιτεύουν οι κατήγοροί τους (κυρίως για πολιτικά-κομματικά φρονήματα…). Έχω το ανάλογο υλικό και τις δέουσες απαντήσεις. Χρόνια έχω μελετήσει τις δυο αυτές προσωπικότητες. Αλλά, ο χώρος και ο χρόνος δεν μας επιτρέπουν από εδώ περισσότερα. Για να μπορούν και να διαβαστούν χωρίς δισταγμό ή δυσχέρεια. Επιφυλάσσομαι να φέρω στη δημοσιότητα και άλλα στοιχεία, τα οποία πιθανόν ζητηθούν μέσα από τον διάλογο που θα προκύψει ή την αναζήτηση στοιχείων, με αφορμή το παρόν άρθρο. Είμαι στη διάθεση όποιου το επιθυμεί !

        2) Καλό είναι, πριν σχηματίσει οποιοσδήποτε άποψη για τις δυο αυτές εκκλησιαστικές προσωπικότητες, να διαβάσει, έστω, τα δυο βιβλία: α) του Δρος Ιατρού κ. Ανδρέα Μιχαηλίδη με τίτλο <<Ο Μητροπολίτης Χίου Ιωακείμ Στρουμπής>> και β) Του αειμνήστου Δρος Λυκειάρχου, Ανδρέα Αξιωτάκη με τίτλο <<Αφιέρωμα στον Μητροπολίτη Χίου Παντελεήμονα Φωστίνη>>. Και επιπλέον, ας αναζητήσει και το αφιέρωμα στον Παντελεήμονα, που συνέγραψε- με ποιητική χροιά- ο αείμνηστος συμπατριώτης μας Ματθαίος Μουντές.- 

ΓΕΩΡΓ. ΦΩΤ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΗ ... ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ ...!!!

Χρόνια ταξιδεύανε, απ’ άλλους γαλαξίες           και να που τώρα φτάνουνε στο άστρο  Γη    ακολουθώντας των σοφών ορμήνιες  για αξίες   ανώτερες, μιανού ασύλληπτου πολιτισμού.

Σ’ αυτούς το πνεύμα πάντοτε την ύλη κυβερνά νικώντας     του αδάμαστου του χρόνου τη φθορά.        γαλήνιοι και αμέριμνοι περνούν αρμονικά         παράδειγμα για μίμηση στους άλλους κόσμους.

Και σαν εδιαλύθηκε το σύννεφο η  σκόνη.      βγήκαν και σκορπίστηκαν στα πέρατα της  γης.    Ίσκιοι αέρινοι, γλιστρούν στην  οικουμένη          στοχαστικοί, περίεργοι, ανθρώπους για να δουν.

Λάθος μην εκάμανε; Είναι οφθαλμαπάτη;          Θάλασσα κι αγέρας συνεχώς μολύνονται,            οι  τὀποι  ερημώνονται , καταστροφή και στάχτη,          όπου παν, ολούθε συναντούν απ’ άκρη σ’ άκρη.

Εδώ ένας σακάτης σέρνεται όσο που  ζει,         εκεί ένα δάσος καίγεται, έργο παραφροσύνης,     μωρά αναζητούν στης πεθαμένης μάνας το βυζί   να συνεχίσουν μια ζωή. Ανέλπιδη, που σβήνει.

Απορημένοι, έκπληκτοι, μαζί και  οργισμένοι,      Βιαστικά μαζεύονται να φύγουνε από τη Γη        αφ’ τις εκρήξεις  της μεγαβόμβας   ουρανίου      δίκαια σκεπτόμενοι πως κάνουν λάθη κι οι σοφοί.    

                

Συνεισφορά μου στην προσπάθεια        διάσωσης του πλανήτη μας

 

 

Δημήτρης Διον. Μελαχροινούδης

Ατλαντικός,                                                                Φλεβάρη 7, 1982

 

 

 

 

 

 

Ο ΣΕΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 22ας ΜΑΡΤΙΟΥ 1881

(140 χρόνια μνήμης)

Σαν σήμερα, 22 Μαρτίου 1881 (ημέρα Κυριακή και ώρα 13.40'), έγινε στη Χίο ο μεγάλος σεισμός (οι παλιότεροι τον ονόμασαν "χαλασμό" και αποκαλείται έτσι μέχρι τις ημέρες μας), εντάσεως άνω των 6,5 Ρίχτερ. Ο σεισμός κατέστρεψε τα 2/3 των κτισμάτων του νησιού, ενώ σκοτώθηκαν περί τους 3.600 άνθρωποι, τραυματίστηκαν βαριά γύρω στους 1.500 και έμειναν άστεγοι στην πόλη και τα χωριά πάνω από 25.000 κάτοικοι. Την ημέρα αυτή (22 Μαρτίου), κάθε χρόνο, μέχρι πριν λίγες δεκαετίες, τηρείτο αυστηρή (αλάδωτη) νηστεία, στη μνήμη των θυμάτων του σεισμού, ενώ στα χωριά της νότιας Χίου (όπου και εντοπίστηκε το επίκεντρο του σεισμού) τελείτο Θεία Λειτουργία και επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των θυμάτων του σεισμού. Εάν ήταν καθημερινή εντός της Μεγάλης Τεσσαρακοστής τελείτο Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία. Στο χωριό μου, Πυργί, επειδή δεν υπήρξαν ούτε θύματα αλλά ούτε και υλικές ζημιές, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης και τιμής προς τον Θεό, τελείτο καθημερινά ο Μικρός Εσπερινός (στις 5 το απόγευμα, επί 365 ημέρες το χρόνο) για πάνω από 120 χρόνια (1881 έως τις αρχές της δεκαετίας του 2000). Ακόμη, εντός του δημοτικού κήπου της πόλεως Χίου (πλησίον του πάλαι ποτέ Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Βασιλείου) έχει τοποθετηθεί πέτρινο, λιτό, μνημείο στη μνήμη των θυμάτων του σεισμού αυτού. Τέλος, να αναφέρουμε ότι, σε πλήθος εγγραφών της εποχής, που συνετασσαν κυρίως στα χωριά, σε πολλές των περιπτώσεων, αντί να μνημονεύεται το έτος 1881 ανέγραφαν χαρακτηριστικά <<αφ' τον τσαιρόν του χαλασμού>> ή <<από το χρόνο του σεισμού>>. Χίος, 22 Μαρτίου 2021

Γιώργος Φωτ. Παπαδόπουλος